Елдер тізімі

Осы бетте әліппемен сұрыпталған бүкіл әлем Ел тізімі беріледі, оның ішіне кіретін: халықаралық танылған және жалпы танылмаған тәуелсіз мемлекеттер, тұрғынсыз тәуелді жерлер, сонымен бірге арнайы егемендігі бар аумақтар. Тізімделген елдердің құқықтық биліктегі барлық аумақтар кіреді, соның ішінде ел жері, ел суы (соның ішінде ішкі су аумағы және ұласқан аумағы), Ерекше экономикалық аумақ, құрылық шельф және әуе кеңістігі. Тек тәуелсіз ел тізімін көру үшін, егеменді ел тізімін қараңыз.

Осы тізімдегі ел атаулары қазақ тілінің фонетикасы заңымен беріледі. Тізімнің негізі қазақтың ел атау дәстүрімен беріледі. Сосын ҚазАқпарат агенттігі және Егемен Қазақстан газетінің қолданысымен, Қазақстанның шетелдегі елшіліктері атауымен беріледі. Атау аударуы бауырлас түрік тілімен салыстырылған, және араб не ислам ел атаулары қазақ мәдениетіне ықпал еткен араб тілі бойынша, сосын фонетика құрылысы түркі тілдеріне жақын француз тілі негіздерінде жасалған.

Сонымен, қазақша қысқартылған атаулар нұсқасын (мысалы, Ауғанстан) және қазақша толық атаулар нұсқасын (мысалы, Ауғанстан Ислам Республикасы) төменде қараңыз.[1]

Осі тізімге кірген қайсы болса атау әрбір ел арасындағы атау талқылауында ресми көзқарас боп есептелмейді. Кейбір ескірген ел атауларын мынадан қараңыз.

Мазмұны:Кірген елдер — Кірмеген елдер — Басқа тізімдеулер

А Ә Б В Г Ғ Д Е Ж З И Й К Қ Л М Н О Ө П Р С Т У Ұ Ү Ф Х Ч Ш І Ю
Сыртқы сілтемелерТүсініктемелерТағы қараңыз

Осы тізімге кірген елдер

Осы тізімде ел деп саналатын 243 дана бар. Осыған лайықтылар:

  • 202 егеменді ел:
    • 192 Біріккен Ұлттар Ұйымына мүше ел.
    • 1 ел жалпы халықаралық тануы бар, бірақ БҰ мүшесі емес, Әзірет Тақ (БҰ тұрақты қараушы ел) басқарған, Ватикан қаласы.
    • 9 жалпы халықаралық тануы жоқ ел], біреуі де БҰ мүшесі емес, дегенмен Монтевидео келсімі бойынша әдеттегі халықаралық заң, ел деп белгілейді:
      • 1 ел, 1971 жылы аяғынан БҰ мүшесі емес, бірақ 25 БҰ мүшесі және Әзірет Тақтың Ватикан қаласы таныған, ағымда de facto басқаларымен халықаралық қатынастары бар Қытай Республикасы (Тайвань деп жалпы аталған).
      • 1 ел, 46 БҰҰ мүшесі таныған Ерікті Аумақ аталған Батыс Сахарадағы (солтүстік өлкелері Марокко әскері басқаруында) Сахара Араб Демократиялық Республикасы, бірақ БҰҰ өзіне ешқашан қабылдамаған.
      • 1 ел, 92 БҰҰ мүшесі (соның ішінде 2 тұрақты БҰҚК мүшесі — Ресей мен Қытай Халық Республикасы) және Әзірет Тақ таныған, үміттеген жерінің тек жарым-жартылай de facto Палестин ұлттық өкіметі басқаруы бар, Палестин жерідегі Палестин Елі (БҰ тұрақты қараушы елі), бірақ БҰ өзіне ешқашан жіберілмеген.
      • 2 de facto тәуелсіз ел, ешбір елден көзге түсетіндей дипломатиялық тануы жоқ:
      • 4 de facto басқа елге тәуелді (протекторат) ел:
        • 1 de facto Армения протектораты Қарабағ,[4]
        • 3 de facto Ресей протектораты, атап айтқанда: Абхазия,[5] Транснистрия,[6] және Оңтүстік Осетия,[7] ешбір БҰ мүшелерінің тануы жоқ.
  • 36 тұрақты тұрғыны жоқ тәуелді жер:
    • 3 Аустралия тысқы жерлері (Рождество аралы, Какос (Килинг) аралдары және Норфолк аралы).
    • 2 Дания Патшалығына кіретін теңіз ар жағы елі ( Гренландия және Фарерлар).
    • 5 Францияның теңіз ар жағы жерлері:[8]
      • 1 sui generis (арнайы күйі бар) коммуна (Жаңа Каледония).
      • 4 теңіз ар жағы коммуналар:
        • 1 теңіз ар жағы коммуна (Сен-Пьер және Микелон)
        • 1 жер (Уоллис және Футуна)
        • 1 теңіз ар жағы ел (Француз Полинезиясы)
        • 1 департамент деңгейдегі коммуна (Майот)
    • 2 теңіз ар жағы ел, Нидерланд Патшалығы ішіндегі (Аруба және Антийлер (Нидерланд)).
    • 3 Жаңа Зеландияның теңіз ар жағы елі:
      • 2 ел, Жаңа Зеландиямен ерік құрамдылығы бар (Кук Аралдары және Ниуе).
      • 1 теңіз ар жағы жер (Токелау).
    • 16 Құрама Патшалығы тәуелді жері:
      • 3 тәж тәуелдісі (Гернси, Жерси және Ман аралы).
      • 13 теңіз ар жағы жері (Англия, Бермуд, Вирджиния аралдары (британ), Кайман Аралдары, Фолкленд Аралдары, Жебелітарық, Монсеррат, Питкерн Аралдары, Сент-Хелена (және олардың тәуелділері: Әскенжен Аралы және Тристан-да-Куния), Төркс және Кәйкөс Аралдары, және Акротири және Декелия Егеменді Негізгі Аумақтар).
    • 5 АҚШ ықпалдаспаған жері:
      • 2 достастық (Солтүстік Мариана Аралдары және Пуерто-Рико).
      • 2 ұйымдасқан арал жері (Гуам және [АҚШ Вирджиния Аралдары).
      • 1 de facto ұйымдасқан арал жері Organic Act құжатына кірмеген (Американ Самоа).
  • 5 арнайы егемендік аумағы:

Қосымшада осы тізімге кірмеген ел мен жер атап өтілген.